Column: What the vak?

In het voorjaar was ik met Sem op bezoek bij het Pius X College. Om jongeren uit te nodigen voor de KempenTech in Hapert, een evenement in mei waar Technische bedrijven uit de Kempen laten zien wat ze doen. Werken in de Kempen organiseert er een grote Banenbeurs en al doende betrekken we ook scholieren zodat die kunnen ‘snuffelen’ in het beroepenveld in de buurt.

Voor de praktijkgerichte klassen stelden we de jongens en meisjes de vraag wat ze later wilden worden, of ze dat eigenlijk al wisten. Een blond meisje: ‘Iets met dieren’ met snel de aanvulling ‘of advocaat’. Een klasgenoot, onderuitgezakt; ‘iets met kinderen, of een nagelstudio’, waarbij de jongens antwoordden met ‘weet ik niet’, ‘op de kraan’ of helemaal niets zeiden terwijl ze onder de tafel stiekem op hun telefoon swipeten.

Als we doorvroegen, bleek dat de jongens en meisjes geen flauw idee hadden hoe deze beroepen er in de praktijk uitzagen en wat je daarvoor moet kunnen. Als we enthousiast uitlegden wat Werken in de Kempen doet (‘we helpen je bij het vinden van een baan’), zag ik ze denken; ‘hoe lang duurt dit kletspraatje nog?’ Logisch; ‘t duurt nog járen, Sem en Marion zijn ‘skir’ en praten over werk is boring. En what the fuck is een vak? Een miljoen prikkels, video’s en vlogs hebben hun aandacht al weggeroofd.

Reality check. De nieuwe generatie moet een beroepsrichting kiezen en heeft geen idee. Ik zeg; Werk aan de winkel. We moeten ze méénemen. Naar een werkplaats, een zorgwoning, de bouw, een kantoor. De jeugd moet weten dat er honderden bedrijven zijn, allemaal anders, met duizenden soorten banen. Waar je kunt doen wat je het allerleukst vindt; verzinnen, verzorgen, verbeteren, vernieuwen, vervoeren of máken. Twaalfjarigen moeten de praktijk ruiken. Metaal of hout vasthouden en ervaren hoe het is als je zelf bijdraagt aan het proces. Met je hoofd, met je handen of een combinatie van die twee.

Het ‘voor en na effect’ zal verbluffend zijn. Verveling zal plaatsmaken voor inspiratie. Onderuitgezakte jongens en meisjes zullen recht op hun stoel gaan zitten, hun ogen zullen gaan glinsteren en hun handen gaan kriebelen. Omdat ze dat óók willen doen. En niet in een boekje maar in de praktijk. En die ruimte ís er. In plaats van vakken vullen bij de supermarkt, zijn er ook bijbanen bij deze bedrijven. Kun je ook vakantiewerk doen in een omgeving die je écht interesseert.

Ik vind het geweldig dat we met Werken in de Kempen een bijdrage leveren aan deze ontwikkeling. Want de Open Bedrijven Dag is dé kans, de unieke mogelijkheid om jongeren kennis te laten maken met Kempische werkgevers, met vakgebieden en branches waar ze zich geen voorstelling bij kunnen maken. Tot ze het ‘in het echt’ zien.

Vorige week was ik (onpraktisch, 0% technisch inzicht) bij een bedrijf in Valkenswaard dat gespecialiseerd is in diamantslijpen. High technologie waarop mijn hersenen niet zijn ingericht. We liepen mee over de werkvloer en ik kan niet anders zeggen dan: SUPER interessant, echt. Hoe diamanten geslepen worden, hoe de mensen werken; geavanceerd en precies, met een laserfocus en toch heel ontspannen. Met een achtergrondmuziekje en grote planten op de vloer. En dat is óók metaal.

Ik vind het een voorrecht om de Kempen kennis te laten maken met deze bedrijven. Via employer branding, wervingscampagnes, de KempenTech of de Open Bedrijven Dag. Want achter vele bedrijfsdeuren schuilt een verborgen wereld die inspireert en verrast. Die branches en beroepenvelden laat zien waar de meest onverschillige, onderuitgezakte puber een twinkeling van in zijn ogen krijgt. Trek er op uit 12 januari. You’ll be surprised.