RSZK: “We zetten onze cliënten in hun kracht.”

Anja Wouters en Karlijn Cavens, beide Verpleegkundig Ondersteuner bij RSZK Kerkebogten in Eersel.

Door de toenemende vergrijzing komen er steeds meer mensen met dementie. Naar verwachting neemt het aantal mensen met dementie toe van 80.000 naar 140.000 tussen 2011 en 2030 (70% toename). Op 21 september is het Wereld Alzheimer Dag en wordt er extra aandacht besteed aan deze ziekte. Anja Wouters en Karlijn Cavens, beide Verpleegkundig Ondersteuner bij RSZK Kerkebogten in Eersel, werken dagelijks met dementerende en somatische cliënten en vertellen over hun werkzaamheden en ervaringen.

“We hebben hier elf woningen, met 88 cliënten, allemaal kleinschalig”, begint Karlijn. “Ze wonen met zes of zeven in een groepswoning, maar soms zitten er maar drie cliënten in de huiskamer. Dan zijn de andere cliënten naar de fysio, of in de tuin bezig. Het kleinschalig wonen is voor onze ouderen super; ze ervaren minder prikkels, het is echt een thuis. Maar ook wij vinden het hier prettig werken.”

Baan met veel diversiteit

Karlijn werkt sinds december 2017 bij RSZK. ”In deze baan zit veel diversiteit. Door de toenemende vergrijzing komen er steeds meer mensen met dementie. Daarnaast wordt de zorgvraag van ouderen steeds complexer: ze hebben meerdere aandoeningen tegelijk, het gaat om multicomplexe vraagstukken. En ik had behoefte aan een nieuwe stimulans. Hier wordt heel open gepraat over groei, het is laagdrempelig, er heerst een open cultuur en er zijn toekomstmogelijkheden. Met veel plezier volg ik nu dan ook de opleiding ‘Praktijkverpleegkundige in het verpleeghuis’ bij Avans in Breda.”


Gezellig en laagdrempelig

Beide dames erkennen dat er in de afgelopen jaren wel het een en ander is veranderd. Anja vertelt: “Jaren geleden was onze rol vooral de lichamelijke zorg, maar dat is niet het allerbelangrijkste. Het welzijn van de cliënten, dat ze zich thuis voelen; dat is belangrijk. Er wordt hier elke dag vers gekookt en we eten samen. Dat is heel gezellig en laagdrempelig. Het gaat om de kleine dingen, zoals huishoudelijke klusjes, die zijn voor de cliënten herkenbaar: samen de was doen, de boontjes doppen, liedjes zingen, we zetten de cliënten in hun kracht. Laatst was er een client die zei: “Ik heb al 50 jaar aardappels geschild, daar heb ik nu geen zin meer in.” Geen probleem, dan hoeft dat niet. Maar toen ze ons eenmaal aan het schillen zag, zei ze: “Geef mij ook maar een mesje, dit schiet toch niet op.”


Betrokken familie

Er wordt veel gelachen, maar soms zijn er ook moeilijkere momenten. Karlijn: “Onze collega’s kennen hun cliënten vaak van top tot teen. Als je samen Kerst, Pasen en verjaardagen viert, dan wordt het bijna familie. Als een cliënt komt te overlijden, raakt ons dat natuurlijk ook. Maar we beseffen dat wij de professionals zijn, we zorgen voor een goede balans en soms moeten we elkaar beschermen. Een ander voorbeeld: medewerkers die bijvoorbeeld opzien tegen een gesprek met een familielid. Wij coachen ze daarbij en leggen uit dat die ‘lastige vragen’ komen van betrokken familieleden, die bezorgd zijn en soms ook niet weten hoe ze met een bepaalde situatie om moeten gaan.”


De tijd van moeten is geweest

Klopt het beeld dat mensen van de zorg hebben? “Nee, niet altijd,” zegt Anja, “Er was laatst een familie die dacht dat cliënten niet alleen buiten mochten wandelen. Maar dat kan zeker! Er zijn allerlei manieren om dat mogelijk te maken. Ook Karlijn geeft aan dat dingen veranderd zijn: “We laten mensen autonoom. Zo gaan steeds meer cliënten ‘s avonds in de douche en worden ze ‘s ochtends opgefrist, in plaats van andersom. Of als een cliënt graag haar lievelingsshirt, maar met een vlekje erop, graag aan wil trekken omdat ze die samen met haar dochter gekocht heeft, wie zijn wij dan om te zeggen dat dat niet mag? Ons motto is: ga geen strijd aan. De tijd van ‘moeten’ is echt geweest.”


Affiniteit is belangrijker dan de juiste papieren

Tot slot willen beide dames nog wat vooroordelen uit de wereld helpen. Karlijn: “Onze dementerende cliënten zijn niet eng, of lastig. Het dementieel beeld of onbegrepen gedrag komt steeds meer op de voorgrond naarmate het proces vordert. Er is veel humor, dat is geweldig!” Anja vult aan: “Nog zo’n vooroordeel: het werk zou eentoning zijn. Zeker niet! Elke dag is anders, want onze cliënten zijn elke dag anders. Je werkt veel alleen, maar ook echt in teamverband. Je staat er nooit alleen voor."

Met vrijwilligers, familie en mantelzorgers zorgen we samen voor een optimaal zorgproces. Zonder hen redden we het niet. De beste manier om die vooroordelen uit de wereld te helpen? “Kom een keertje meelopen, dat mag altijd! Ook als je niet de juiste opleiding hebt. We kunnen altijd samen kijken naar de mogelijkheden binnen RSZK.”